Nội dung bài viết
Mùa mưa bão kéo theo ngập nước, dột mái và gió làm đứt dây, là lúc sự cố điện và tai nạn điện giật xảy ra nhiều nhất. Bài này tóm tắt những việc nên làm theo ba giai đoạn, áp dụng cho nhà xưởng, cửa hàng và hộ gia đình.
Trước mùa mưa bão
- Kiểm tra tủ điện: cửa tủ đóng kín, gioăng còn tốt, lỗ luồn cáp được bịt kín. Tủ đặt ngoài trời phải có mái che hoặc cấp bảo vệ chống nước phù hợp.
- Thử nút Test của RCBO, RCCB: bấm nút Test, thiết bị phải ngắt ngay. Nếu không ngắt, thay thiết bị mới. Xem các dòng RCBO và RCCB.
- Có bảo vệ chống dòng rò 30 mA cho mạch ổ cắm và khu vực ẩm ướt (nhà tắm, bếp, sân, khu rửa). Đây là biện pháp bảo vệ bổ sung chống điện giật theo IEC 60364-4-41.
- Tách mạch tầng trệt ở nơi hay ngập thành nhánh riêng, có aptomat riêng, để có thể cắt riêng khi nước lên mà các tầng trên vẫn có điện.
- Nâng ổ cắm, tủ điện ở khu vực hay ngập lên cao hơn mức nước từng ghi nhận.
- Kiểm tra nối đất: dây tiếp địa còn chắc, không bị ăn mòn đứt.
- Dây điện ngoài trời được kẹp chắc, không vắt qua cây hoặc mái tôn.
Khi mưa bão, nước bắt đầu lên
- Ngắt aptomat tổng hoặc aptomat nhánh tầng trệt trước khi nước tới ổ cắm, thiết bị.
- Nếu nước đã ngập tới tủ điện thì không lội vào để thao tác. Gọi tổng đài chăm sóc khách hàng của điện lực địa phương để đề nghị cắt điện từ phía lưới.
- Không chạm vào thiết bị điện, công tắc khi tay ướt hoặc đang đứng trong nước.
- Tránh xa dây điện bị đứt, cột điện nghiêng, kể cả dây đã rơi xuống nước. Cảnh báo người xung quanh và báo điện lực.
- Dùng máy phát đúng cách: không đấu thẳng máy phát vào mạch đang nối với lưới, mà dùng bộ chuyển nguồn ATS hoặc cầu dao đảo chiều. Đặt máy phát nơi thoáng khí để tránh ngộ độc khí CO.
Sau khi nước rút
- Không đóng điện ngay. Thiết bị và dây dẫn bị ngâm nước có thể đã giảm cách điện, dễ gây chạm vỏ hoặc ngắn mạch khi đóng điện lại.
- Vệ sinh bùn đất, để khô hoàn toàn, rồi đo điện trở cách điện bằng máy đo điện trở cách điện trước khi đóng điện.
- Thiết bị dạng kín bị ngâm nước bẩn như aptomat, RCBO, ổ cắm, công tắc nên được thay mới theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
- Đóng điện lại theo thứ tự: aptomat tổng trước, sau đó từng nhánh. Thử lại nút Test của thiết bị chống dòng rò.
VITCO sẽ có bài hướng dẫn riêng về các bước kiểm tra tủ điện bị ngập nước.
Danh sách kiểm tra nhanh
| Giai đoạn | Việc cần làm |
|---|---|
| Trước | Tủ kín nước, thử nút Test RCBO/RCCB, tách mạch tầng trệt, kiểm tra nối đất |
| Trong | Cắt điện trước khi nước tới thiết bị, không lội vào tủ đang ngập, tránh dây đứt |
| Sau | Không đóng điện vội, vệ sinh, sấy khô, đo cách điện, thay thiết bị bị ngâm |
Mọi thao tác trong tủ điện cần do người có chuyên môn thực hiện, sau khi đã cắt điện và kiểm tra không còn điện.
Nguồn tham khảo
- IEC 60364-4-41: Low-voltage electrical installations – Protection against electric shock (bảo vệ bổ sung bằng thiết bị chống dòng rò ≤ 30 mA).
- IEC 60364-6: Low-voltage electrical installations – Verification (kiểm tra điện trở cách điện trước khi đưa vào sử dụng).