Nội dung bài viết
Khi đặt nút nhấn hay đèn báo cho tủ điều khiển, chỉ cần sai một ký tự là nhận về nút nhấn giữ thay vì nhấn nhả, tiếp điểm thường đóng thay vì thường mở, hoặc đèn 220 V cho mạch 24 V. Bài viết này giải thích cách đọc mã nút nhấn, đèn báo Shizuma SZB022 (phi 22) và SZB016 (phi 16). Mọi thông số lấy theo catalogue Shizuma Push Button & Relays.
Phi 22 là đường kính lỗ khoét trên cánh tủ: 22 mm. Đây là cỡ phổ biến nhất ở tủ điện công nghiệp, lắp lẫn được với hộp nút nhấn và mặt tủ đã khoét sẵn cho các hãng khác cùng cỡ.
Cấu trúc mã nút nhấn SZB022
Mã đầy đủ ghép từ các phần sau:
| Phần mã | Ý nghĩa |
|---|---|
| SZB022 | Dòng nút nhấn, đèn báo, công tắc phi 22 |
| B | Nút nhấn (button) |
| P (sau B) | Nút có đèn (pilot light) bên trong |
| M / A | M: nhấn nhả (momentary), thả tay là nút tự trở về. A: nhấn giữ (maintained), nhấn lần một giữ trạng thái, nhấn lần hai mới trả về |
| Kiểu đầu | Phẳng, đầu cao, phẳng thấp, nhô dài, đầu nấm, nút đôi (bảng dưới) |
| 10 / 01 / 11 / 20 / 02 | Tiếp điểm: chữ số đầu là số tiếp điểm thường mở (NO), chữ số sau là số tiếp điểm thường đóng (NC) |
| Chữ màu | R đỏ, Y vàng, G xanh lá, S xanh dương, B đen (đèn báo có thêm W trắng) |
| Điện áp đèn | 6, 12, 24, 36, 48, 110, 220: điện áp AC/DC của đèn LED, chỉ có ở nút có đèn và đèn báo |
Ví dụ 10 là 1NO, 01 là 1NC, 11 là 1NO + 1NC, 20 là 2NO, 02 là 2NC. Nếu chưa rõ NO, NC, xem bài tiếp điểm NO, NC và CO.
Kiểu đầu nút
| Kiểu đầu | Nút không đèn | Nút có đèn | Phần nhô trước mặt tủ |
|---|---|---|---|
| Phẳng (flat) | BM10, BA10 | BPM110, BPA110 | 10 mm |
| Đầu cao (high cap) | BM210, BA210 | BPM210, BPA210 | 15 mm |
| Phẳng thấp (low flat) | BM310, BA310 | BPM310, BPA310 | 15 mm |
| Nhô dài (extended) | BEM10, BEA10 | BEPM10, BEPA10 | 15 mm |
| Đầu nấm Φ40 (mushroom) | BMM10, BMA10 | BPMM10, BPMA10 | 24,4 mm |
| Nút đôi (double position) | BDM11 | BDPM11 | 15 mm |
Bảng ghi ví dụ với tiếp điểm 10 (nút đôi: 11); thay hai chữ số cuối theo tiếp điểm cần dùng. Kích thước phần nhô lấy theo bản vẽ catalogue.
Với nút có đèn đầu phẳng, catalogue in mã BPM10, BPA10, nhưng mã đặt hàng thực tế là BPM110, BPA110 (thêm số 1 chỉ kiểu đầu phẳng). Vì vậy khi đặt hàng, kiểm tra kỹ mã có đủ ký tự hay không.
Đọc thử vài mã thường gặp
- SZB022-BM10G: nút nhấn phi 22, đầu phẳng, nhấn nhả, 1NO, màu xanh lá. Thường dùng làm nút Start.
- SZB022-BM01R: đầu phẳng, nhấn nhả, 1NC, màu đỏ. Thường dùng làm nút Stop.
- SZB022-BPM210G24: nút có đèn, đầu cao, nhấn nhả, 1NO, xanh lá, đèn 24 V. Hợp với tủ dùng PLC.
- SZB022-BPA110Y220: nút có đèn, đầu phẳng, nhấn giữ, 1NO, vàng, đèn 220 V.
- SZB022-E01R: nút dừng khẩn cấp đầu nấm Φ40, 1NC, đỏ. Nhấn là khóa, xoay hoặc kéo mới nhả.
- SZB022-BDPM11-RG220: nút đôi có đèn, nửa đỏ (O) và nửa xanh (I), 1NO + 1NC, đèn 220 V.
- SZB022-UP1G220: đèn báo liền khối phi 22, xanh lá, 220 V.
Lưu ý: nút đầu nấm BMM là nút nhấn nhả thông thường, không phải nút dừng khẩn cấp. Nút dừng khẩn cấp phải là loại E (nhấn khóa, xoay/kéo nhả) với tiếp điểm NC.
Đèn báo phi 22 và phi 16
| Mã | Kiểu | Ghi chú |
|---|---|---|
| SZB022-P | Đèn báo dạng mô-đun | Lắp trên đế cùng kiểu với nút nhấn, đồng bộ hình dáng với hàng nút |
| SZB022-UP1 | Đèn báo liền khối | Thân ngắn, gọn, đấu dây trực tiếp |
| SZB022-UP2 | Đèn báo có chân test | Có chân S (tín hiệu), C (chung), T (test) để thử đèn mà không cần tín hiệu thật |
| SZB022-UP3 | Đèn báo nhô dài | Mặt đèn nhô cao khỏi mặt tủ |
| SZB016C-P, SZB016R-P | Đèn báo phi 16 tròn, chữ nhật | Dùng cho bảng điều khiển nhỏ |
Mã đèn báo ghép theo cùng quy tắc: mã gốc + màu + điện áp, ví dụ SZB022-PR24 là đèn báo mô-đun, đỏ, 24 V. Theo catalogue, đèn báo chịu dao động điện áp ±10%, tuổi thọ liên tục từ 30.000 giờ, độ sáng từ 100 cd/m², nhiệt độ làm việc -25 đến +55 °C, cấp bảo vệ IP40, IP65 (IP67 đặt riêng).
Nút nhấn phi 16 SZB016
Dòng SZB016C (mặt tròn) và SZB016R (mặt chữ nhật) dùng lỗ khoét 16 mm, hợp với bảng điều khiển máy nhỏ. Mã đọc tương tự nhưng ít lựa chọn tiếp điểm hơn: M11/A11 (1NO + 1NC) và M22/A22 (2NO + 2NC). Nút có đèn thêm chữ P (ví dụ SZB016C-PM11R24). Chân đấu dạng cắm 2,8 × 0,5 mm, lắp trên tấm dày 0,5 – 6 mm.
Thông số điện của nút SZB022
| Thông số | Giá trị theo catalogue |
|---|---|
| Khả năng đóng cắt AC-15 (tiếp điểm tác động nhanh) | 220 V / 2,2 A; 380 V / 1,5 A; 660 V / 0,8 A |
| Khả năng đóng cắt AC-15 (tiếp điểm tác động chậm) | 220 V / 6 A; 380 V / 4 A; 660 V / 2 A |
| Khả năng đóng cắt DC-13 | 24 V / 3,6 A (tác động nhanh), 24 V / 6 A (tác động chậm) |
| Dòng nhiệt Ith | 10 A |
| Điện áp cách điện Ui | AC 660 V |
| Tuổi thọ cơ khí | Nút phẳng từ 3 triệu lần; nút xoay từ 30.000 lần; nút chìa khóa, nút khẩn cấp từ 50.000 lần |
| Tuổi thọ điện | Từ 600.000 lần |
| Cấp bảo vệ mặt trước | Mặc định IP54; thêm "IP65" vào cuối mã khi đặt nếu cần; nút chìa khóa IP40 |
| Chiều sâu sau mặt tủ | 48 mm |
AC-15 là loại tải cuộn hút điện từ xoay chiều (cuộn hút contactor, rơ le); DC-13 là cuộn hút một chiều. Đây là hai thông số cần so với cuộn hút mà nút sẽ điều khiển trực tiếp.
Chọn nhanh cho tủ điều khiển
- Chọn cách tác động: mạch Start/Stop có tiếp điểm tự giữ dùng nút nhấn nhả (M). Nút nhấn giữ (A) dùng khi cần bật/tắt trực tiếp mà không có mạch tự giữ.
- Chọn tiếp điểm: nút Start dùng NO (10), nút Stop dùng NC (01). Cần thêm tiếp điểm thì ghép khối SZB0-10 (1NO) hoặc SZB0-01 (1NC).
- Chọn điện áp đèn đúng điện áp mạch điều khiển: mạch 220 V AC dùng đèn 220; mạch PLC 24 V DC dùng đèn 24. Đèn 24 V cấp 220 V sẽ cháy ngay.
- Chọn kiểu đầu: đầu phẳng hạn chế bấm nhầm khi va chạm; đầu nấm dễ bấm khi đeo găng tay. Nút dừng khẩn cấp phải dùng loại E.
- Chọn cấp IP: tủ đặt ngoài trời, nơi ẩm hoặc nhiều bụi nên đặt thêm IP65.
Đấu nối nút nhấn, đèn báo trong tủ điện phải do người có chuyên môn thực hiện sau khi cắt điện mạch điều khiển. Cần chọn bộ nút nhấn, đèn báo cho tủ cụ thể, gửi yêu cầu báo giá kèm danh sách chức năng để kỹ sư VITCO hỗ trợ.
Thiết bị VITCO liên quan
- Nút nhấn, công tắc Shizuma: nút phi 22 phẳng, đầu cao, đầu nấm, nút đôi, nút dừng khẩn cấp SZB022-E01, công tắc xoay, công tắc chìa khóa; chọn màu và điện áp đèn ngay trên trang sản phẩm.
- Đèn báo Shizuma: đèn mô-đun SZB022-P, đèn liền khối UP1, đèn có chân test UP2, đèn phi 16.
- Hộp nút nhấn SZB0-CB01 đến SZB0-CB05 (1 – 5 lỗ phi 22) cho trạm điều khiển đặt cạnh máy.
Nguồn tham khảo
- Shizuma, catalogue Push Button & Relays, trang 2 – 19: thông số chung, bảng mã nút nhấn, nút có đèn, nút dừng khẩn cấp, đèn báo và bản vẽ kích thước.
- IEC 60947-5-1: thiết bị mạch điều khiển, loại sử dụng AC-15, DC-13.
