Nội dung bài viết
Người vận hành nhìn màu trước khi đọc chữ. Nếu mỗi tủ điện một kiểu, lúc có sự cố rất dễ bấm nhầm. Tiêu chuẩn IEC 60204-1 (thiết bị điện của máy) quy định màu cho nút nhấn và đèn báo để mọi máy hiểu giống nhau.
Màu đèn báo
| Màu | Ý nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| Đỏ | Khẩn cấp, nguy hiểm, cần xử lý ngay | Mất áp lực dầu bôi trơn, nhiệt độ vượt ngưỡng an toàn |
| Vàng | Bất thường, sắp tới ngưỡng | Quá tải nhẹ, nhiệt độ cao hơn bình thường |
| Xanh dương | Người vận hành phải làm một việc | Yêu cầu nhập giá trị, chuyển công tắc |
| Xanh lá | Bình thường | Máy sẵn sàng, áp suất đạt |
| Trắng | Trung tính, thông tin chung | Có nguồn, đang chạy (khi không thuộc các nghĩa trên) |
Màu nút nhấn
- Start, On: nên dùng trắng, cũng có thể xám, đen hoặc xanh lá. Không dùng đỏ.
- Stop, Off: nên dùng đen, cũng có thể xám hoặc trắng. Không dùng xanh lá. Đỏ được phép, nhưng không nên đặt nút Stop đỏ gần nút dừng khẩn cấp.
- Dừng khẩn cấp: đỏ, nền phía sau nút vàng, thường là đầu nấm, nhấn là khóa. Ví dụ SZB022-E01.
- Reset: xanh dương, trắng, xám hoặc đen. Nếu nút Reset cũng là nút Stop thì ưu tiên trắng, xám hoặc đen.
- Nút vừa Start vừa Stop (nhấn lần lượt): trắng, xám hoặc đen, không dùng đỏ, vàng, xanh lá.
- Vàng: cho thao tác can thiệp khi có điều kiện bất thường, ví dụ dừng một chu trình tự động.
Nút có đèn mang cả hai ý nghĩa: màu theo chức năng nút, ánh sáng theo trạng thái. Khi khó chọn, ghi rõ chữ hoặc ký hiệu trên nút hay biển tên.
Lỗi hay gặp
- Đèn đỏ báo "động cơ đang chạy". Nhiều tủ cũ ở Việt Nam dùng đỏ cho trạng thái chạy, xanh cho dừng, theo thói quen. Cách này ngược với IEC 60204-1: ở máy theo IEC, đỏ là khẩn cấp. Tủ mới nên theo tiêu chuẩn; nếu nhà máy giữ quy ước riêng thì phải thống nhất cho mọi tủ và ghi trên bản vẽ.
- Dùng nút đỏ thường thay nút dừng khẩn cấp. Dừng khẩn cấp cần nút đầu nấm, tự khóa, tiếp điểm thường đóng NC loại tác động cưỡng bức, nối vào mạch an toàn.
- Dùng đèn cùng màu cho nhiều trạng thái, chỉ phân biệt bằng nhãn nhỏ. Nên dùng chữ lớn hoặc đèn nhấp nháy cho cảnh báo.
- Chỉ dựa vào màu. Người mù màu khó phân biệt đỏ và xanh lá; IEC 60204-1 khuyến nghị kết hợp vị trí, hình dạng, chữ, ký hiệu.
Cách đọc mã màu R, Y, G, S, B, W trên nút và đèn Shizuma xem bài cách đọc mã nút nhấn, đèn báo phi 22 Shizuma SZB022.
Thiết bị VITCO liên quan
- Nút nhấn Shizuma SZB022: phi 22, đủ màu đỏ, vàng, xanh lá, xanh dương, đen; có nút đầu nấm dừng khẩn cấp, nút có đèn, công tắc xoay.
- Đèn báo Shizuma: đèn LED phi 22 và phi 16, đủ 6 màu, điện áp 24 V đến 220 V.
- Còi báo kèm đèn nháy Shizuma SZB022-BZF220: báo động bằng âm thanh và ánh sáng cho trạng thái khẩn cấp.
Cần bộ nút nhấn, đèn báo cho tủ mới, gửi yêu cầu báo giá kèm danh sách chức năng và điện áp điều khiển.
Nguồn tham khảo
- IEC 60204-1:2016, An toàn máy – Thiết bị điện của máy, mục 10.2 (nút nhấn) và 10.3 (đèn báo, Bảng 4).
- ISO 13850: An toàn máy – Chức năng dừng khẩn cấp.
