Nội dung bài viết
Miền Bắc đã bắt đầu đón các đợt không khí lạnh. Bình nóng lạnh, máy sưởi dầu, quạt sưởi chạy nhiều giờ mỗi ngày, lại đặt ở nhà tắm, nơi ẩm ướt và người dùng đứng chân trần trên sàn. Đây là mạch điện cần lớp bảo vệ chống điện giật nhất trong nhà. Câu hỏi hay gặp nhất là: lắp ELCB hay RCBO?
ELCB ở Việt Nam là thiết bị nào
Tên ELCB (Earth Leakage Circuit Breaker) được dùng theo hai nghĩa:
- Cách gọi quen của thợ và người mua: "ELCB" chỉ chung các loại CB chống giật, kể cả loại tép gắn thanh DIN.
- Trong catalogue nhiều hãng và trên website VITCO: ELCB là aptomat khối chống rò, tức MCCB có thêm bộ bảo vệ dòng rò. Ví dụ Mitsubishi NV, Schneider EZCV. Loại này dòng định mức từ vài chục đến hàng trăm ampe, thường đặt ở tủ tổng, ngưỡng dòng rò lớn (100 mA, 300 mA, 500 mA hoặc chỉnh được).
Vì vậy khi mua, đừng chỉ nói "ELCB", hãy nói rõ dòng định mức, số cực và ngưỡng dòng rò (IΔn) cần dùng.
So sánh nhanh
| RCCB | RCBO | ELCB dạng khối | |
|---|---|---|---|
| Chống dòng rò (chống giật) | Có | Có | Có |
| Bảo vệ quá tải, ngắn mạch | Không, cần aptomat đi kèm | Có | Có |
| Dòng định mức thường gặp | 25–100 A | 6–63 A | 15–800 A |
| Ngưỡng dòng rò thường gặp | 30, 100, 300 mA | 30 mA | 30 mA đến 500 mA, có loại chỉnh được |
| Vị trí hay dùng | Đầu một nhóm mạch | Từng mạch riêng | Tủ tổng, tủ phân phối |
Chọn cho bình nóng lạnh 2,5 kW
Một bình nóng lạnh 2.500 W ở điện 220 V có dòng khoảng 2.500 ÷ 220 ≈ 11,4 A. Gợi ý cho một mạch riêng:
- Thiết bị: RCBO 1P+N, dòng định mức 16 A hoặc 20 A, đường cong C, IΔn = 30 mA.
- Dây dẫn: dây đồng 2,5 mm² cho mạch 20 A trong điều kiện lắp đặt thông thường. Dây phải đủ tải cho dòng định mức của aptomat.
- Tiếp địa: vỏ bình phải nối dây tiếp địa. RCBO 30 mA cắt nhanh nhất khi có dây tiếp địa để dòng rò có đường đi.
Máy sưởi dầu 2.000 W (khoảng 9 A) cũng chọn tương tự. Nhiều bình nóng lạnh có sẵn phích chống giật trên dây nguồn. Phích này tốt, nhưng vẫn nên có RCBO ở tủ điện, vì phích chỉ bảo vệ phía sau nó, không bảo vệ đoạn dây từ tủ tới ổ cắm.
Những lỗi hay gặp
- Dùng chung một RCCB 30 mA cho cả nhà. Một thiết bị rò nhẹ cũng làm mất điện toàn bộ. Nên tách mạch nhà tắm, bếp, ổ cắm ngoài trời thành các nhánh riêng.
- Dùng ELCB khối 300 mA hoặc 500 mA để "chống giật". Ngưỡng này dùng chống cháy và bảo vệ tủ tổng, không đủ nhạy để bảo vệ người. Bảo vệ người cần 30 mA.
- Tăng aptomat khi bị nhảy. Nếu RCBO nhảy khi bật bình, thường là bình đã rò điện (thanh đốt hỏng, nước vào hộp đấu dây). Cần kiểm tra bình, không thay thiết bị lớn hơn. Xem thêm aptomat hay bị nhảy: cách tìm nguyên nhân.
Đọc thêm: RCCB và RCBO: chọn dòng rò 30, 100, 300 mA, MCB, MCCB, ACB khác nhau thế nào?
Việc lắp đặt, đấu nối aptomat và dây dẫn trong tủ điện cần do người có chuyên môn thực hiện, sau khi đã cắt điện.
Thiết bị VITCO liên quan
- RCBO Tengen TGB1NLE, TGL1N: aptomat chống giật có bảo vệ quá tải, ngắn mạch; dòng rò 30 mA, khả năng cắt 4,5–10 kA tùy mã, dùng riêng cho từng mạch.
- RCCB Tengen TGB1NL-63: cầu dao chống dòng rò đặt đầu nhánh, bảo vệ chống giật cho cả nhóm mạch phía sau.
Cần đối chiếu model cho công trình cụ thể, gửi yêu cầu báo giá để kỹ sư VITCO hỗ trợ.
Nguồn tham khảo
- IEC 61008-1 (RCCB) và IEC 61009-1 (RCBO): định nghĩa, dòng rò định mức IΔn.
- IEC 60947-2, phụ lục B: aptomat có bảo vệ dòng rò (MCCB chống rò).
- IEC 60364-4-41: bảo vệ bổ sung bằng thiết bị dòng rò có IΔn không quá 30 mA.
- Catalogue Mitsubishi Electric (NV series), Schneider Electric (EasyPact EZCV, Acti9 iDPN Vigi).
