Nội dung bài viết
Khách gọi đặt "biến tần cho máy 5 ngựa", nhãn động cơ ghi 3,7 kW, máy phát ghi 10 kVA, còn aptomat thì tính bằng ampe. Bốn đơn vị này đo bốn thứ khác nhau; quy đổi đúng giúp chọn thiết bị không thiếu, không thừa.
HP và kW
- kW (kilowatt) là đơn vị công suất chuẩn quốc tế, ghi trên nhãn động cơ theo IEC.
- HP (mã lực, "ngựa") là đơn vị cũ, vẫn dùng nhiều ngoài thị trường. 1 HP theo hệ Anh bằng 0,746 kW; mã lực hệ mét (PS, CV) bằng 0,735 kW.
- Thực tế, động cơ được làm theo dãy công suất chuẩn tính bằng kW, nên khi quy đổi người ta lấy cỡ gần nhất:
| HP thường gọi | kW trên nhãn |
|---|---|
| 1 HP | 0,75 kW |
| 2 HP | 1,5 kW |
| 3 HP | 2,2 kW |
| 5 HP | 3,7 kW (hoặc 4 kW) |
| 7,5 HP | 5,5 kW |
| 10 HP | 7,5 kW |
| 15 HP | 11 kW |
| 20 HP | 15 kW |
Luôn ưu tiên số kW trên nhãn động cơ; xem cách đọc ở bài đọc nhãn động cơ điện.
kW và kVA
kVA là công suất biểu kiến, đơn vị của máy biến áp, máy phát, UPS. Quan hệ với công suất tác dụng (kW):
kW = kVA × cosφ
Máy phát 10 kVA với cosφ 0,8 chỉ cấp được khoảng 8 kW công suất tác dụng. Ngoài ra, động cơ khởi động trực tiếp có dòng khởi động gấp nhiều lần dòng định mức, nên máy phát phải lớn hơn nhiều so với công suất động cơ.
Tính dòng điện
Với động cơ, công suất trên nhãn là công suất cơ P (kW). Dòng điện lấy từ lưới:
- 3 pha: I = P × 1000 / (√3 × U × cosφ × η)
- 1 pha: I = P × 1000 / (U × cosφ × η)
Trong đó U là điện áp (V), cosφ là hệ số công suất, η là hiệu suất (đều lấy trên nhãn).
Ví dụ 3 pha: động cơ 7,5 kW, 380 V, cosφ 0,85, hiệu suất 90%: I = 7.500 / (1,732 × 380 × 0,85 × 0,9) ≈ 14,9 A.
Ví dụ 1 pha: máy bơm 1,5 kW, 220 V, cosφ 0,8, hiệu suất 80%: I = 1.500 / (220 × 0,8 × 0,8) ≈ 10,7 A.
Mẹo nhẩm nhanh
- Động cơ 3 pha 380 V: khoảng 2 A cho mỗi kW (7,5 kW ≈ 15 A).
- Động cơ 1 pha 220 V: khoảng 6–8 A cho mỗi kW, tùy hiệu suất và cosφ của từng máy.
- Tải thuần trở (bếp, bình nóng lạnh) 1 pha 220 V: dòng ≈ công suất (W) / 220, ví dụ 2.500 W ≈ 11,4 A.
Mẹo nhẩm chỉ để ước lượng. Chọn aptomat, chỉnh rơ le nhiệt phải theo dòng định mức trên nhãn; xem thêm cách chọn aptomat bảo vệ động cơ.
Thiết bị VITCO liên quan
- Biến tần Megmeet MV820: 0,4–250 kW, chọn theo kW và dòng định mức của động cơ, có loại 1 pha 220 V và 3 pha 380 V. Ví dụ chọn cho bơm 3 HP, 5 HP: xem bài hướng dẫn.
- Contactor Tengen TGC1: chọn theo dòng hoặc công suất động cơ ở chế độ AC-3 ghi trong catalogue.
- Rơ le nhiệt Tengen TGR1: dải chỉnh phải bao được dòng định mức tính ở trên.
Gửi công suất, điện áp động cơ kèm yêu cầu báo giá để kỹ sư VITCO chọn thiết bị phù hợp.
Nguồn tham khảo
- IEC 60034-1: máy điện quay, thông số định mức.
- IEC 60072-1: dãy công suất và kích thước lắp đặt động cơ.
- Tài liệu biến tần Megmeet MV820, catalogue Tengen TGC1, TGR1.
