Nội dung bài viết
Mưa bão làm đổ cột, đứt dây, mất điện diện rộng nhiều giờ, có nơi nhiều ngày. Máy phát điện giúp duy trì máy bơm, tủ lạnh, dây chuyền. Nhưng đấu máy phát sai cách có thể gây chết người, và người gặp nguy hiểm thường không phải chủ nhà mà là thợ điện lực đang sửa đường dây.
Điện ngược nguy hiểm thế nào
Nếu máy phát được đấu thẳng vào hệ thống điện trong nhà mà không cắt khỏi lưới, điện từ máy phát sẽ chạy ngược ra đường dây, qua máy biến áp và được nâng lên điện áp cao. Thợ sửa đường dây tin rằng dây đã mất điện, nhưng thực ra dây đang có điện từ máy phát nhà bạn.
Khi lưới có điện trở lại mà máy phát vẫn đang nối, hai nguồn đấu chập vào nhau. Máy phát có thể cháy cuộn dây, aptomat và dây dẫn có thể cháy.
Tuyệt đối không làm
- Không dùng dây hai đầu phích cắm máy phát vào ổ cắm trong nhà để "cấp ngược". Cách này vừa gây điện ngược lên lưới, vừa để lộ chân phích có điện.
- Không đấu máy phát song song vào thanh cái tủ điện khi chưa cắt aptomat tổng phía lưới.
- Không chỉ dựa vào việc "nhớ gạt aptomat tổng". Người khác có thể đóng lại, hoặc bạn quên lúc vội.
Cách đấu đúng: qua thiết bị chuyển nguồn
Máy phát phải đấu vào tải qua một thiết bị chuyển nguồn, bảo đảm tải chỉ nối với lưới hoặc với máy phát, không bao giờ nối cả hai cùng lúc.
- Cầu dao đảo chiều 3 vị trí (I – 0 – II): chuyển bằng tay, cấu tạo đơn giản, giá rẻ. Hợp với hộ gia đình và xưởng nhỏ, nơi có người trực để chuyển.
- Bộ chuyển nguồn tự động (ATS): tự phát hiện mất điện lưới, khởi động máy phát (nếu máy có chức năng này) và chuyển tải. Khi lưới có điện lại, ATS chuyển tải về lưới. ATS có khóa liên động để hai nguồn không bao giờ cùng đóng. Hợp với nhà xưởng, tòa nhà, trạm bơm cần cấp điện liên tục.
Chọn thiết bị có dòng định mức không nhỏ hơn aptomat tổng và số cực phù hợp: điện 1 pha thường dùng 2P, điện 3 pha có trung tính dùng 4P để chuyển cả dây trung tính. Xem các loại bộ chuyển đổi nguồn ATS và cầu dao cách ly.
Những lưu ý khác
- Đặt máy phát ngoài trời, thoáng khí, xa cửa sổ và cửa ra vào. Khí thải chứa CO không màu, không mùi, có thể gây ngộ độc chết người trong nhà kín, gara, tầng hầm.
- Không để máy phát dưới mưa hoặc vũng nước. Che mái cho máy nhưng vẫn phải thoáng.
- Nối đất vỏ máy phát theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Tính công suất đủ cho dòng khởi động. Động cơ, máy bơm, máy nén có dòng khởi động gấp nhiều lần dòng chạy. Nên khởi động lần lượt từng động cơ lớn, không bật cùng lúc.
- Tắt bớt tải trước khi chuyển nguồn, rồi đóng tải lại từng nhóm.
Đọc thêm: kiểm tra mất điện an toàn: thử – đo – thử lại, an toàn điện mùa mưa bão.
Việc lắp cầu dao đảo chiều, ATS và đấu nối máy phát vào tủ điện phải do người có chuyên môn thực hiện, sau khi đã cắt điện cả hai nguồn.
Thiết bị VITCO liên quan
- Bộ chuyển nguồn ATS Tengen TGQ1NP: chuyển giữa điện lưới và máy phát, loại 125 A có 2P (AC 230 V), 3P và 4P (AC 400 V).
Cần đối chiếu model cho công trình cụ thể, gửi yêu cầu báo giá để kỹ sư VITCO hỗ trợ.
Nguồn tham khảo
- IEC 60947-6-1: thiết bị chuyển nguồn (transfer switching equipment), yêu cầu về khóa liên động giữa hai nguồn.
- IEC 60364-5-55, mục 551: tổ máy phát điện hạ áp, yêu cầu ngăn máy phát cấp ngược vào lưới phân phối.
- Khuyến cáo an toàn điện mùa mưa bão của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).
